Herinner je je je geboorte nog?
Herinner je je je geboorte nog? Dat kan natuurlijk helemaal niet. Alhoewel… je hebt waarschijnlijk zoveel verhalen gehoord over die dag dat je wel aan iets moest denken bij het lezen van de vraag. Je baby- en kindertijd is lang geleden, maar het is wel een periode waar vaak verhalen over worden verteld. Zo heb ik zelf al duizend keer gehoord dat ik als tweejarige graag wilde weten wanneer mijn pasgeboren broertje bloemkool mocht eten. Traumatisch overigens voor mijn broertje: die wordt tot op de dag van vandaag nog misselijk van die muffe bloemkoollucht.
Speur naar geuren uit je jeugd
Geur is een belangrijke prikkel voor je geheugen. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat geur een veel sterkere reactie in het geheugen oproept dan de andere zintuigen. Zeventig proefpersonen werden blootgesteld aan prikkels van popcorn, kampvuur en gras: het zien van poppende popcorn, het ruiken van versgemaaid gras en het geknetter van een lekker vuurtje. Alle prikkels riepen herinneringen op, maar bij het ruiken gingen de harten echt sneller kloppen. Dat komt, zo bleek uit hetzelfde onderzoek, doordat het deel van de hersenen waar geuren worden verwerkt direct naast de amygdala ligt, het emotiecentrum van het brein. Speur dus naar die geuren uit je jeugd. Bijvoorbeeld de geur van koeien of hooi, het parfum van je moeder, gebakken koekjes of fermenterende kool.
Babyboeken, dagboeken, brieven en fotoalbums
Tegenwoordig leggen we met smartphones en sociale media ons hele leven vast. Herinneren was nog nooit zo gemakkelijk, maar vroeger waren die momenten schaarser. De baby- en kindertijd was bij uitstek een levensfase waarvan zoveel mogelijk foto’s en filmpjes werden gemaakt. Familiefoto’s, filmpjes van de eerste stapjes, schoolfoto’s en die schattige kiekjes van verjaardagsfeestjes. Als je de oudste in het gezin bent, is de kans groot dat je moeder een babyboek voor je heeft bijgehouden. Was je het tweede, derde of vierde kind, dan mag je al blij zijn met de eerste paar bladzijden. Misschien hielden je ouders ook wel een dagboek bij, of schreven ze elkaar of anderen brieven? Zorg dat je alles vindt, prikkel je geheugen en reconstrueer zo goed mogelijk je kindertijd.
Praat met mensen
Je eigen herinneringen en wat je vindt in het familiearchief zijn een mooi startpunt voor gesprekken met mensen die je vroeger kenden. Leven je oude buren nog? Zij hebben je zien opgroeien. Spoor je oude voetbalvrienden op, of juist die ene jongen op school met wie je altijd ruzie had. Praten met anderen levert vaak een waterval aan herinneringen op. Het ene verhaal volgt op het andere, en voor je het weet beleef je je kindertijd helemaal opnieuw. Je kunt het ophalen van herinneringen ook goed combineren met een kleine reünie. Spelenderwijs en in gezelschap stimuleer je dat stoffige geheugen en herinner je je de leukste verhalen. Speel bijvoorbeeld het kaartspel ‘Openhartig’, waarbij je elkaar vragen stelt over de tijd waarin je opgroeide.
Extra vragen om je geheugen op te frissen
- Welke verhalen werden verteld over je geboorte?
- Wie waren erbij?
- Waar was het?
- Was je welkom?
- Zit er een verhaal achter je naam?
- Hoe was je gezinssituatie?
- Is je gezinssituatie in de loop van de tijd veranderd, en hoe?
- Wat voor kind was je?
- Had je broers en zussen?
- Had je veel speelkameraadjes?
- Wat vond je leuk als kind?
- Kreeg je weleens straf?
- Had je huisdieren?
Extra geheugenopdracht
Probeer een stukje te schrijven in het handschrift dat je vroeger op school hebt geleerd.
